Hà Nội – Phố       

            Tác giả: Phan Vũ

Gửi những người Hà Nội đi xa

Chương I

1.

Em ơi! Hà Nội phố!

Ta còn em mùi hoàng lan,

Còn em hoa sữa.

Tiếng giày gọi đường khuya,

Thang gác cọt kẹt thời gian,

Thân gỗ ...

Ta còn em màu xanh thật đêm,

Ngôi sao lẻ

Xào xạc chùm cây gió.

Chiếc lá lạc vào căn xép nhỏ,

Lá thư quên địa chỉ.

Quay về ...

2.

Ta còn em một gốc cây,

Một cột đèn,

Ai đó chờ ai?

Tóc cắt ngang xõa xõa bờ vai…

Ta còn em một ngã ba

Vội vã,

Chiếc khăn quàng tím đỏ

Thoáng qua.

Khuôn mặt chưa quen

Bỗng xôn xao nỗi khổ…

Mỗi góc phố

Một trang tình sử…

3.

Ta còn em con đường vắng

Rì rào cơn mưa nhỏ.

Trên vòm cao

Đổ xuống chuông hồi.

Nhà thờ Cửa Bắc,

Tan chiều lễ

Kinh cầu còn mãi ngân nga…

4.

Ta còn em đôi mắt buồn

Dõi cánh chim xa.

Tháng năm dừng lại

Một ngôi nhà.

Gã Trương Chi ôm ghita,

Từng đêm

Hóa đá…

Ta còn em chuyến tàu đêm

Về muộn

Qua cầu,

Một người nào lạc giữa sân ga...

Chương II

5.

Em ơi! Hà Nội phố!

Ta còn em những hố sâu

Trước cửa,

Cơn mưa đầy,

Chiếc thuyền giấy lang thang

Không bến đỗ...

Ta còn em quả bóng lăn

Một mình trên sân cỏ.

Thằng bé thẫn thờ.

Tuổi thơ qua cuộc chơi

Vội vã...

Ta còn em cánh cửa sắt

Lâu ngày không mở.

Nhà ai?

Qua đó bâng khuâng

Nhớ tuổi học trò...

6.

Ta còn em giàn thiên lý,

Năm xưa

Thơm mùi hò hẹn

Cuộc tình đầu ngọt lịm.

Những nụ hôn xanh ngắt trên cành...

Ta còn em chuỗi cười vừa dứt,

Nắng chiều vàng ngọn cỏ

Vườn hoang

Ngày cũ vui tàn theo mùa hạ...

Ta còn em tiếng ghita

Bập bùng

Tự sự

Châm lửa điếu thuốc cuối cùng

Xập xoà

Ký niệm

Đêm kinh kỳ một thuở

Xanh lơ...

7.

Ta còn em chiếc đồng hồ quả lắc

Già nua,

Đếm thời gian

Theo nhịp đong đưa.

Trước ngõ phố

Sót cây hoa gạo.

Buổi chợ chiều họp giữa kinh đô...

8.

Ta còn em những ngọn đèn mờ.

Trên nóc phố,

Mùa trăng không tỏ.

Tiếng rao đêm

Lạc giọng

Thờ ơ...

Ta còn em bảy nốt cù cưa,

Lão Mozart hàng xóm

Từng đêm quên ngủ.

Cô gái mặc áo đỏ Venise

Tiếng dương cầm trong căn nhà đổ

Những mảnh vỡ trên thềm

Beethoven và Sonate Ánh Trăng

Nốt nhạc thiên tài bay lả tả,

Một kiếp người,

Một phím đàn long…

9.

Ta còn em khuya phố,

Mênh mông,

Vùng sáng nhỏ.

Bà quán ê a chuyện nàng Kiều.

Rượu làng Vân lung linh men ngọt.

Mắt cô nàng lúng liếng đong đưa,

Những chàng trai say suốt cả mùa…

10.

Ta còn em tiếng hàng ngày

Vang âm đường phố.

Tia hồ quang chớp xanh.

Toa xe điện cuối ngày,

Người soát vé

Áo bành tô cũ nát…

Lanh canh! Lanh canh!

Tiếng chuông reo hay lời kêu khổ?

Bó gạo, mớ rau,

Mẹ về buổi chợ.

Lanh canh! Lanh canh!

Lá bánh, củ khoai,

Đàn con trên bến đợi

Cuối ngày…

Chương III

11.

Em ơi! Hà Nội phố

Ta còn em con đê lộng gió,

Dòng sông chảy mang theo hình phố,

Cô gái dựa lưng bên gốc me già.

Ngọn đèn đường lặng thinh

Soi bờ đá…

Ta còn em một con tàu

Giã biệt bến sông.

Mảnh trăng vỡ

Tiễn người bỏ xứ.

Dãy phố buồn..

Nghìn năm mắt nhớ...

12.

Ta còn em ráng đỏ chiều hôm,

Đôi chim khuyên gọi nhau trong bụi cỏ.

Đôi guốc bỏ quên bên ghế đá.

Gã đầu trần đi ngược trời mưa...

Ta còn em con đường tên cũ

Cổ Ngư,

Cành phượng vĩ la đà.

Chiều phai nắng,

Bông hoa muộn in hình ngọn lửa...

Ta còn em chiếc lá rụng

Khởi đầu nguồn gió.

Lao xao con sóng biếc

Gió Tây Hồ.

Hoàng hôn xa đến tự bao giờ?

Những bước chân tìm nhau

Rất vội,

Tiếng thì thầm sớm hôm buổi tối,

Cuộc tình hờ bỗng chốc nghiêm trang...

13.

Ta còn em ngọn gió Nghi Tàm

Thoáng mùi sen nở muộn.

Gió Nhật Tân

Gợi

Mùa hoa năm ấy

Cánh đào phai…

14.

Ta còn em chiếc lá bàng đầu tiên

Nhuộm đỏ.

Cô gái gặp nắng hanh

Chợt hồng đôi má.

Cơn mưa nào đi nhanh qua phố,

Một chút xanh hơn,

Trời Hà Nội hôm qua...

Ta còn em cô hàng hoa

Gánh mùa thu qua cổng chợ.

Những chùm hoa tím

Ngát mùa thu...

Chương IV

15.

Em ơi! Hà Nội phố!

Ta còn em một Hàng Đào,

Không bán đào.

Một Hàng Bạc,

Không còn thợ bạc.

Đường Trường Thi,

Không chõng, không lều

Không ông nghè bái tổ vinh quy...

Ta còn em tiếng gọi trong đêm,

Người đi xa trở về.

Căn nhà không biển số.

Ngày đi mỏi mòn nỗi nhớ.

Ngày về phố cũ quên tên...

16.

Ta còn em chiếc xe hoa

Qua hàng liễu rũ,

Giỏ phong lan,

Điệp vàng rực rỡ.

Cánh tay trần trên gác cao khép cửa.

Những gót son dập dìu đại lộ.

Bờ môi ai đậm đỏ bích đào...

Ta còn em tà áo nhung huyết dụ.

Đất nghìn năm còn mãi dáng kiêu sa,

Phường cũ lưu danh người đẹp lụa.

Ngõ phố nào in dấu hài hoa... ?

17.

Ta còn em đường lượn mái cong

Ngôi chùa cổ.

Năm tháng buồn xô lệch ngói âm dương.

Ai đó ngồi bên gốc đại,

Chợt quên ai kia bên đường đứng đợi.

Cuộc đời, có lẽ nào,

Là một thoáng bâng quơ...

Ta còn em những cuộc tình

Như một bài thơ.

Những nỗi đau gặm mòn phận số.

Nhật ký sang trang

Ghi thêm nỗi khổ...

18.

Ta còn em đống kim ngân

Đổ đầy Hàng Mã.

Ngựa, xe, võng, lọng,

Những hình nhân nuối tiếc vàng son.

Khi phố phường là miền loạn gió

Làm sao tìm được mớ tro than... ?

19.

Ta còn em nóc phố

Lô xô,

Màu ngói cũ

Ngôi nhà còn tiếng khóc oa oa.

Con đường đá lát bao niên kỷ?

Qua sông nhớ mẹ tuổi già...

Chương V

20.

Em ơi! Hà Nội phố!

Ta còn em mảnh đại bác

Ghim trên thành cũ.

Một thời thịnh,

Một thời suy,

Hưng vong lẽ thường.

Người qua đó,

Hững hờ bài học sử..

Ta còn em dãy bia đá

Nhân hình hội tụ.

Rêu phong gìn giữ nét tài hoa.

Ly rượu đầy xin rót cúng cha.

Nghìn lạy cúi đầu thương đất tổ.

Bến nước nào đã neo thuyền ngự?

Đám mây nào in bóng rồng bay ?...

21.

Ta còn em tháng chạp,

Những hàng cây óng ả sợi hồng

Tháng chạp,

Trên giường trải chiếu hoa

Tháng chạp,

Mùi hương dài theo phố.

Một tháng chạp

Mẹ

Nửa đêm thức

Hóa vàng…

Chương VI

22.

Em ơi! Hà Nội phố!

Ta còn em năm cửa ô

Năm cửa gió

Cơn bão thường niên qua đó

Ba mươi sáu phố,

Bao nhiêu mảnh vỡ?

Ta còn em một màu xanh thời gian.

Một màu xám hư vô,

Chợt nhòe,

Chợt hiện.

Chợt lung linh ngọn nến,

Chợt mong manh

Một dáng,

Một hình,

Nhợt nhạt vàng son,

Đậm đầy cay đắng…

23.

Ta còn em những ngõ cụt bất ngờ,

Ô cửa ngẩn ngơ,

Ngôi nhà không người ở,

Khung trời của nỗi buồn

Vô cớ…

Người nghệ sĩ lang thang

Hoài,

Trên phố,

Bơ vơ

Không nhớ nổi con đường.

Tha hương ngay trước cổng nhà mẹ cha...

24.

Ta còn em những giọt sương,

Nhòe nhòe bóng điện.

Mặt nước Hồ Gươm,

Một đêm trở lạnh.

Tháp Rùa ngả bóng lung linh.

Cánh nhạn chao nghiêng,

Chiều cuối

Người ra đi mang theo buốt giá,

Áo choàng không ấm thân gầy,

Cầm bằng như cánh chim bay…

Chương VII

25.

Em ơi! Hà Nội phố!

Ta còn em cây bàng

Mồ côi mùa đông.

Ta còn em nóc phố

Mồ côi mùa đông.

Ta còn em mảnh trăng

Mồ côi mùa đông…

 Tháng Chạp năm 1972

* Bài thơ này có rất nhiều dị bản. Theo các tài liệu, lý do là vì bài thơ khi viết ra vào năm 1972, tác giả chỉ "phát hành chui" bằng cách đọc cho bạn bè nghe chứ không thể in sách hoặc in báo được.

Bản mà đang sử dụng, một tác giả cho biết tìm thấy ở Paris sau nhiều năm tháng tìm kiếm trong thư viện và các nhà sách cũ không thành.

Đối chiếu với 2 bản khác trong đó có bản in trên giấy (Tuyển Thơ hay phổ nhạc – Phan Đức Nam sưu tầm – NXB Hội nhà văn 2007) và thấy rằng bản này đáng tin cậy hơn. Bản của Phan Đức Nam sử dụng lẫn lộn nhiều câu của bài hát, bỏ trống nhiều chỗ, phải để dấu ba chấm “…” (những chỗ trống ấy đều được bản này bổ khuyết). Ngoài ra, bản của Phan Đức Nam có tựa là “Em ơi! Hà Nội – Phố”, thực ra là tựa của bài hát chứ không phải tựa bài thơ.

Một điểm khác biệt nữa là bản này có phân thành chương, trong khi các bản khác không có.

Mong quý bạn yêu thơ bổ sung thêm những tư liệu mà mình có.

Nghe "Em ơi - Hà Nội - Phố - Nhạc Phú Quang"

HN - sưu tầm và biên tập